Tıbbi Biyokimya, vücudun biyolojik sıvılarından (kan, idrar, omurilik sıvısı, eklem içi sıvılar vb.) alınan örnekleri inceleyerek hastalıkların tanısı, takibi ve risk analizi ile ilgilenen uzmanlık dalıdır.
Hastaneye gittiğinizde doktorun sizden istediği "kan ve idrar tahlillerinin" mutfağı burasıdır.
İşte Tıbbi Biyokimya'nın incelediği temel alanlar:
1. Genel Metabolizma ve Organ Fonksiyonları
Vücudun temel sistemlerinin nasıl çalıştığını anlamak için yapılan testlerdir.
• Şeker (Glukoz) Metabolizması: Diyabet (şeker hastalığı) tanısı ve takibi için açlık kan şekeri, HbA1c testleri.
• Böbrek Fonksiyonları: Üre, Kreatinin ve elektrolitler (Sodyum, Potasyum, Klor).
• Karaciğer Fonksiyonları: AST, ALT, GGT, Bilirubin ve Albümin değerleri.
• Pankreas: Amilaz ve Lipaz enzimleri.
2. Kalp ve Damar Sağlığı
Kalp krizi riskini veya damar sertliğini ölçmek için bakılan değerlerdir.
• Lipid Paneli: Kolesterol (LDL, HDL) ve Trigliserid seviyeleri.
• Kardiyak Markörler: Troponin ve CK-MB (kalp kası hasarını belirlemek için).
3. Hormonlar ve Endokrin Sistem
Vücudun iç dengesini sağlayan kimyasal habercilerin incelenmesidir.
• Tiroid Bezi: TSH, T3 ve T4 testleri.
• Üreme Hormonları: Östrojen, Testosteron, LH, FSH, Prolaktin.
• Stres ve Metabolizma: Kortizol, İnsülin seviyeleri.
4. Vitamin, Mineral ve Kansızlık (Anemi)
Vücudun yapı taşlarındaki eksiklikleri belirler.
• Vitaminler: B12, D Vitamini ve Folat.
• Mineraller: Demir, Kalsiyum, Mağnezyum ve Çinko.
• Demir Paneli: Ferritin ve Demir bağlama kapasitesi.
5. Özel İncelemeler ve Tarama Testleri
• Tümör Belirteçleri: Bazı kanser türlerinin takibinde kullanılan PSA, CEA, CA-125 gibi değerler.
• İdrar Analizi: Böbrek taşı, enfeksiyon veya protein kaçağı tespiti.
• Toksikoloji: İlaç düzeyleri veya ağır metal ölçümleri.